65- Conversation گفتگو با رضا امیر درباره‌ی کتاب «چگونه زنده‌ایم»

ما صرفاً ارابه‌هایی در خدمت «ژن‌های خودخواه» هستیم یا حیات داستانی بسیار پیچیده‌تر دارد؟در اپیزود شصت‌وپنجم پادکست پرسه، من (عباس سیدین) با رضا امیر (معلم زیست‌شناسی، مترجم و سازندهٔ پادکست‌های مهرانگیز و گاوگیجه) به بهانهٔ انتشار ترجمهٔ جدید او از کتاب درخشان «چگونه زنده‌ایم؟» (How Life Works) نوشتهٔ فیلیپ بال (Philip Ball) هم‌صحبت شده‌ام.نسخهٔ ویدیویی این گفتگو را که با تصاویر و ویدیوهای علمیِ کمکی تدوین شده است، می‌توانید در کانال یوتیوب پرسه تماشا کنید.اگر این محتواها برایتان مفید است، با سابسکرایب کردن و عضویت در بخش ممبرشیپ کانال یوتیوب پرسه از ادامهٔ این مسیر حمایت کنید.دربارهٔ کتاب «چگونه زنده‌ایم؟» (How Life Works)کتاب «چگونه زنده‌ایم؟» نوشتهٔ فیلیپ بال (نویسنده و پژوهشگر برجستهٔ علم)، یکی از مهم‌ترین آثار سال‌های اخیر در حوزهٔ زیست‌شناسی نوین است که با ترجمهٔ روان و دقیق رضا امیر و ویراستاری علمی دکتر مهدی شفا، در داخل ایران توسط نشر نوین و در خارج از کشور توسط انتشارات هوشیوار منتشر شده است.برای دهه‌ها، درک عمومی و حتی دانشگاهی ما از زیست‌شناسی تحت تأثیر استعاره‌هایی مثل «کتاب رمز حیات»، «طرح‌وارهٔ ژنتیکی» و نگاه تقلیل‌گرایانهٔ «ژن خودخواه» (ریچارد داوکینز) قرار داشت؛ دیدگاهی که ژن‌ها را همه‌کاره و سایر اجزای سلول و جاندار را صرفاً ابزارهایی جانبی در خدمت ژن‌ها می‌دانست. فیلیپ بال در این کتاب با تکیه بر جدیدترین یافته‌های زیست‌شناسی مولکولی، زیست‌شناسی تکوینی و زیست‌شناسی سیستمی (Systems Biology) نشان می‌دهد که حیات نه یک خط تولید ماشینیِ ساده از ژن به صفت، بلکه شبکه‌ای پویا، چندسطحی و هدفمند است که در آن «سلول» (و نه ژن به‌تنهایی) واحد بنیادین زنده بودن است.زمان‌بندی اپیزود و موضوعات گفتگو:00:00 معرفی کتاب «چگونه زنده‌ایم؟» و رضا امیر02:31 ضرورت استفاده از استعاره در زیست‌شناسی و تکامل05:00 ریشه شناختی استعاره‌ها و سازوکار ذهن09:16 پیرایش ژن (اسپلایسینگ) و خطای استعاره تدوین فیلم15:11 رد فرضیه کلاسیک «یک ژن، یک پروتئین»18:13 معمای تنوع آنتی‌بادی‌ها و نوترکیبی V(D)J24:14 نقد ژن خودخواه داوکینز در زیست‌شناسی سیستمی29:48 واحد واقعی حیات و وراثت چیست؟34:19 علت زوال و کوچک شدن کروموزوم Y در تکامل36:33 نقد تقلیل‌گرایی؛ جایگاه واقعی ژن در سلول38:45 چرا سهم ژنتیکی و زیستی ما از مادر بیشتر است؟43:46 تکوین جنین و میراث سیتوپلاسمی مادر49:09 اپی‌ژنتیک و قحطی هلند؛ انتقال موروثی تروما51:55 واحد انتخاب طبیعی؛ صفت تک‌ژنی یا سیستم چندعاملی؟57:52 معمای تاخوردگی پروتئین و پارادوکس لوینتال01:01:57 قیف آنتروپی و چشم‌انداز سازگاری پروتئین‌ها01:06:50 دامنه‌های پروتئینی و تکامل ماژولار01:10:34 سازگاری شگفت‌انگیز پروانه مونارک با سم گیاهی01:15:33 علیت شبکه‌ای در زیست‌شناسی در برابر جبر خطی01:17:08 معمای تعیین جنسیت؛ ژن SRY و پرونده ایمان خلیف01:21:24 آیا مفهوم «غیرطبیعی» در زیست‌شناسی وجود دارد؟01:24:18 سندروم کارتاژنر و وارونگی عجیب اندام‌های داخلی01:27:44 الگوهای تورینگ؛ چرا پنج انگشت داریم؟01:29:24 سندروم داون و اهمیت دوز بیان ژن‌ها01:33:17 غیرفعال شدن کروموزوم X و راز رنگ گربه‌ها01:39:43 علم چگونه خطاهای خود را تصحیح می‌کند؟01:42:08 معرفی کتاب «میمون متکبر» اثر کریستین وب01:43:40 ترمودینامیک و فیزیک پیدایش حیات؛ نظریه جرمی انگلند01:54:05 نقد واژه «انتخاب» در تکامل و پادکست گاوگیجه01:57:17 سخن پایانیلینک‌ها و منابع اشاره‌شده در این گفتگوپادکست‌ها و کانال‌های میزبان و مهمان:نسخه تصویری اپیزود در کانال یوتیوب پرسهممبرشیپ یوتیوب پرسه / لینک حمایت مالی ریالی<a href="https://pod.link/1523991891/episode/Y2RmYmViYTEtY2FjNC00OWQxLThkZjEtYmE0OWNiYmQyNzNk?view=apps&amp;sort=popularity" rel="noopener noreferrer" tar